TIỄN ÔNG TÁO VỀ TRỜI - NÉT ĐẸP THẢ CÁ CHÉP BÊN HỒ THƯ VIỆN TRẢNG BOM

Theo truyền thuyết, cá chép là phương tiện duy nhất để các vị thần Bếp (thần Thổ Công, Thổ Địa, Thổ Kỳ) cưỡi về trời. Cá chép sau khi được cúng tế sẽ hóa rồng (vượt Vũ Môn), biểu trưng cho sự thăng hoa, ý chí vượt khó và mong ước về một năm mới "mưa thuận gió hòa", vạn sự như ý. Việc thả cá ra sông, hồ còn thể hiện lòng từ bi và sự trân trọng sự sống của người Việt. 

Tại xã Trảng Bom, một vùng đất năng động với sự giao thoa văn hóa giữa người dân địa phương và người dân nhập cư từ khắp mọi miền đất nước về lập nghiệp, ngày 23 tháng Chạp được xem là ngày bắt đầu của các Lễ hội mùa Xuân. Ngay từ sáng sớm, các khu chợ như chợ Trảng Bom hay các sạp hàng ven đường Quốc lộ 1A đã đỏ rực sắc màu của áo mũ ông Táo và những chậu cá chép đỏ óng ánh. Người dân nơi đây thường chọn những con cá khỏe mạnh nhất, vảy không bị trầy xước để chuẩn bị cho nghi lễ tiễn đưa bới trong tâm thức của người Việt nói chung, người dân Trảng Bom nói riêng đây không đơn thuần là một nghi thức tiễn Táo quân chầu trời, ngày lễ ấy kết tinh trong mình triết lý nhân sinh thấm đẫm tinh thần phương Đông. Đó là thời khắc con người tự soi chiếu lại một năm đã qua, gửi gắm ước nguyện an lành, hạnh phúc cho năm mới đang đến gần. Hình ảnh ba vị Táo quân cưỡi cá chép vượt Vũ Môn về chầu Ngọc Hoàng không chỉ là huyền thoại dân gian giàu chất thơ, mà còn là biểu tượng cho khát vọng vươn lên, cho niềm tin vào sự công chính và lẽ thiện trong đời sống con người. Giữa vòng quay hối hả của đời sống hiện đại, phong tục ấy vẫn bền bỉ tồn tại như một sợi chỉ đỏ nối liền quá khứ với hiện tại, nhắc nhở mỗi người về trách nhiệm, về nghĩa tình, và về khát vọng hướng đến tương lai tươi sáng. Tết Ông Công, Ông Táo – trong chiều sâu văn hóa Việt – chính là bản hòa ca trầm mặc mà thiêng liêng của tâm hồn dân tộc trước ngưỡng cửa mùa xuân. 

Giữa không gian đô thị của trung tâm xã Trảng Bom, khu vực hồ Thư viện – Nhà Truyền thống từ lâu đã được ví như “lá phổi xanh” điều hòa nhịp sống, đồng thời là điểm hẹn sinh hoạt văn hóa thân thuộc của nhân dân. Vào ngày 23 tháng Chạp, khi tiết xuân đã chạm ngõ, nơi đây bỗng trở nên rộn ràng và sống động hơn bao giờ hết. Ta dễ dàng bắt gặp những hình ảnh cha dẫn con, ông đi cùng cháu, tay bưng chiếc thau nhỏ đựng cá, chậm rãi tiến về phía mép hồ thành tâm khấn nguyện trước khi nghiêng bát cho cá bơi ra dòng nước mát. Ánh nắng ban mai phản chiếu lên lớp vảy cá đỏ cam rực rỡ dưới làn nước xanh của hồ tạo nên một khung cảnh cực kỳ ấn tượng. Đây cũng là cách người lớn truyền dạy cho thế hệ trẻ về cội nguồn và truyền thống dân tộc.

Người dân thả cá chép trong ngày tiễn “ông Táo về trời”  tai Hồ Thư viện Trảng Bom

Tiếng cá chép khẽ quẫy đuôi làm gợn lên những vòng sóng lăn tăn trên mặt hồ tĩnh lặng, hòa quyện cùng tiếng chuông gió ngân nga từ những mái hiên và nhịp sống rộn ràng của những tuyến đường tấp nập người qua lại tô điểm cho Trảng Bom khoác lên mình tấm áo xuân tươi mới. Tục thả cá chép bên hồ Thư viện Trảng Bom vì thế không chỉ là một nghi thức cổ truyền mang màu sắc tâm linh, mà đã trở thành một nét đẹp truyền thống trong đời sống văn hóa của người dân Trảng Bom - Đồng Nai. Đó là biểu tượng của lòng nhân hậu và sự hướng thiện; là cách con người gửi gắm ước mơ, nuôi dưỡng hy vọng và khẳng định khát vọng vươn lên trong hành trình phía trước. Khi những chú cá chép nhẹ nhàng lặn sâu vào lòng nước mát, chúng như mang theo bao tâm tình thầm lặng, bao lời nguyện ước chân thành của người dân Trảng Bom. Trong làn nước xuân ấy, gửi gắm niềm mong cầu một năm mới an khang, thịnh vượng, gia đình êm ấm, quê hương ngày càng khởi sắc – để mỗi mùa xuân về lại thêm một lần lòng người nở hoa trong ánh sáng của niềm tin và hy vọng.