NGHỊ ĐỊNH SỐ 301/2026/NĐ-CP MỞ RỘNG TIỆN ÍCH VÀ GIẢM GIẤY TỜ TRONG GIẢI QUYẾT THỦ TỤC HÀNH CHÍNH LIÊN THÔNG

Nghị định có hiệu lực từ ngày 01/9/2026, tiếp tục đẩy mạnh cải cách thủ tục hành chính theo hướng lấy người dân làm trung tâm, giảm giấy tờ, giảm thao tác và tăng khả năng tái sử dụng dữ liệu.

Việc ban hành Nghị định số 301/2026/NĐ-CP đánh dấu bước phát triển mới trong cải cách thủ tục hành chính, chuyển đổi số và cung cấp dịch vụ công trực tuyến; tăng cường kết nối, chia sẻ, khai thác và tái sử dụng dữ liệu; giảm giấy tờ, thao tác và thời gian thực hiện thủ tục hành chính cho người dân. Nghị định đã bổ sung nhiều quy định quan trọng nhằm đơn giản hóa thủ tục hành chính, tăng cường khai thác và tái sử dụng dữ liệu điện tử, giảm giấy tờ và thời gian thực hiện thủ tục cho người dân.

Mở rộng tiện ích, giải quyết nhiều thủ tục trong một lần kê khai

Đối với nhóm thủ tục khai sinh, người đại diện hợp pháp có thể lựa chọn thực hiện đồng thời đăng ký khai sinh, đăng ký thường trú, cấp thẻ bảo hiểm y tế và cấp thẻ căn cước cho trẻ em dưới 6 tuổi trên môi trường điện tử. Cấp thẻ căn cước là nội dung mới được bổ sung; trẻ em dưới 6 tuổi không phải thu nhận thông tin nhân dạng, thông tin sinh trắc học. Thời hạn giải quyết cấp thẻ căn cước không quá 05 ngày làm việc kể từ ngày cơ quan có thẩm quyền nhận được hồ sơ điện tử.

Trong quá trình tiếp nhận hồ sơ khai sinh, Chủ tịch Ủy ban nhân dân cấp xã đồng thời xem xét, quyết định và thực hiện chi trả hỗ trợ tài chính khi sinh con đối với trường hợp đáp ứng điều kiện theo pháp luật về dân số. Quy định này không có nghĩa mọi trường hợp đăng ký khai sinh đều được hỗ trợ, mà việc hưởng và mức hỗ trợ được xác định theo chính sách có liên quan.

Đối với nhóm thủ tục khai tử, dữ liệu khai tử được tự động chia sẻ để thực hiện xóa đăng ký thường trú và giải quyết mai táng phí, tử tuất. Trong thời hạn 01 ngày làm việc kể từ khi nhận được thông tin, cơ quan đăng ký cư trú thực hiện xóa đăng ký thường trú và cập nhật các cơ sở dữ liệu liên quan. Việc phân định cơ quan giải quyết cũng rõ hơn: ngành nội vụ thực hiện chính sách đối với người có công; ngành y tế thực hiện chính sách đối với đối tượng bảo trợ xã hội.

Giảm giấy tờ, giảm thao tác và minh bạch thời gian giải quyết

Nghị định số 301/2026/NĐ-CP yêu cầu khai thác, tái sử dụng dữ liệu và không yêu cầu người dân nộp lại bản giấy khi thông tin đã có hoặc đã được chia sẻ. Các thông tin sẵn có trong cơ sở dữ liệu về dân cư, hộ tịch, bảo hiểm và hệ thống liên quan được tự động điền vào tờ khai điện tử. Cá nhân đăng nhập Cổng Dịch vụ công quốc gia hoặc VNeID để đề nghị giải quyết thủ tục hành chính không phải ký số biểu mẫu điện tử tương tác.

Kết quả được trả ngay sau khi hoàn thành từng thủ tục trong quy trình, không phải chờ hoàn tất toàn bộ chuỗi liên thông. Thời gian giải quyết đăng ký khai sinh và đăng ký khai tử là trong 24 giờ kể từ khi hệ thống nhận đủ hồ sơ hợp lệ; trường hợp khai tử cần xác minh thì không quá 03 ngày làm việc. Riêng nhóm thủ tục khai sinh, đăng ký thường trú và cấp thẻ bảo hiểm y tế được giải quyết không quá 03 ngày làm việc, trường hợp phải xác minh không quá 05 ngày làm việc.

Khi hồ sơ chưa đầy đủ, không đủ điều kiện hoặc bị chậm giải quyết, cơ quan có thẩm quyền phải thông báo rõ lý do, nội dung cần bổ sung hoặc ngày hẹn trả kết quả qua Cổng Dịch vụ công quốc gia, VNeID hoặc tin nhắn tự động. Người dân có thể theo dõi trạng thái hồ sơ và lựa chọn nhận kết quả tại Bộ phận Một cửa hoặc qua dịch vụ bưu chính theo quy định.

Chuyển sang phục vụ số tập trung, chủ động và an toàn

Quy trình liên thông được tổ chức tập trung hơn: hồ sơ từ Cổng Dịch vụ công quốc gia được chuyển đến Hệ thống thông tin giải quyết thủ tục hành chính của Bộ Tư pháp, Hệ thống đăng ký, quản lý hộ tịch điện tử của Bộ Tư pháp và các hệ thống chuyên ngành. Dữ liệu, kết quả và trạng thái hồ sơ được tự động chia sẻ giữa các cơ quan, giúp hạn chế việc kê khai lặp lại và giảm thời gian trung chuyển.

Nghị định đồng thời đặt nền tảng cho dịch vụ công trực tuyến chủ động. Từ ngày 01/3/2027, khi dữ liệu của cơ sở khám bệnh, chữa bệnh được kết nối, chia sẻ tự động, Ủy ban nhân dân cấp xã có thể chủ động thực hiện đăng ký khai sinh theo lựa chọn của người yêu cầu. Đây là bước chuyển từ phương thức người dân tự tìm và nộp từng thủ tục sang phương thức cơ quan nhà nước chủ động cung cấp dịch vụ khi đủ dữ liệu và điều kiện kỹ thuật.

Cùng với sự thuận tiện, yêu cầu bảo vệ dữ liệu cá nhân, an ninh mạng và giao dịch điện tử được quy định rõ hơn. Cơ quan nhà nước phải kiểm soát việc chia sẻ, khai thác dữ liệu, bảo đảm hệ thống vận hành liên tục và hoàn thành khắc phục sự cố trong thời gian tối đa 24 giờ kể từ khi có thông báo.

Để sử dụng hiệu quả dịch vụ công liên thông, người dân cần đăng nhập bằng tài khoản định danh điện tử, kê khai chính xác số điện thoại và thư điện tử, thường xuyên kiểm tra thông báo trên Cổng Dịch vụ công quốc gia hoặc VNeID và bổ sung hồ sơ đúng thời hạn khi được yêu cầu. Việc thực hiện đúng ngay từ đầu sẽ góp phần rút ngắn thời gian xử lý và nâng cao chất lượng phục vụ.

Nguồn: Cổng Hành chính công thành phố Đồng Nai