Ngày Pháp luật Việt Nam 2026 - Hoàn thiện pháp luật, thực thi nghiêm minh, bảo vệ công lý, quyền con người và quyền công dân

Ngày 09/11/1946, Quốc hội khóa I nước Việt Nam Dân chủ Cộng hòa đã thông qua bản Hiến pháp đầu tiên, đặt nền móng cho việc xây dựng Nhà nước của Nhân dân, do Nhân dân, vì Nhân dân. Trên cơ sở ý nghĩa lịch sử đó, ngày 9/11 được Đảng, Nhà nước lựa chọn làm Ngày Pháp luật Việt Nam và được thể chế hóa trong Luật Phổ biến, giáo dục pháp luật năm 2012.

Trải qua 13 năm tổ chức, Lễ hưởng ứng Ngày Pháp luật Việt Nam đã trở thành sự kiện chính trị, pháp lý quan trọng, góp phần nâng cao nhận thức, ý thức chấp hành pháp luật và xây dựng văn hóa thượng tôn Hiến pháp, pháp luật trong các tầng lớp nhân dân.

Năm 2026, Lễ hưởng ứng Ngày Pháp luật Việt Nam được tổ chức trong bối cảnh đặc biệt, gắn với kỷ niệm 80 năm ngày bản Hiến pháp đầu tiên ra đời; năm đầu tiên triển khai thực hiện Nghị quyết Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XIV của Đảng và những nỗ lực thực hiện các nhiệm vụ phát triển kinh tế - xã hội, tạo động lực đưa đất nước bước vào kỷ nguyên phát triển mới.

Gắn Ngày Pháp luật với yêu cầu đổi mới xây dựng và thi hành pháp luật

Một trong những điểm mới nổi bật của Ngày Pháp luật Việt Nam năm 2026 là sự gắn kết chặt chẽ giữa các hoạt động hưởng ứng với việc triển khai Nghị quyết Đại hội XIV của Đảng và những chủ trương, định hướng lớn về đổi mới công tác xây dựng, thi hành pháp luật.

Theo định hướng này, hoạt động hưởng ứng Ngày Pháp luật không chỉ dừng lại ở tuyên truyền, phổ biến các quy định pháp luật mà còn hướng tới nâng cao nhận thức về vai trò của pháp luật trong kiến tạo phát triển, tháo gỡ những điểm nghẽn về thể chế, khơi thông nguồn lực, thúc đẩy khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số. Đồng thời, đề cao trách nhiệm của các cơ quan nhà nước trong tổ chức thi hành pháp luật, lấy người dân và doanh nghiệp làm trung tâm phục vụ.

Đáng chú ý, các hoạt động hưởng ứng năm nay được định hướng gắn với yêu cầu vận hành mô hình chính quyền địa phương hai cấp. Công tác phổ biến, giáo dục pháp luật cần được triển khai thiết thực, linh hoạt, phù hợp với chức năng, nhiệm vụ và điều kiện thực tiễn của từng địa phương; chú trọng đưa pháp luật đến gần người dân ngay từ cơ sở.

Nội dung truyền thông tập trung vào các quy định liên quan trực tiếp đến tổ chức, hoạt động của chính quyền địa phương hai cấp, phân cấp, phân quyền, giải quyết thủ tục hành chính và bảo đảm quyền, lợi ích hợp pháp của người dân, doanh nghiệp. Cùng với đó là tăng cường ứng dụng công nghệ số, đa dạng hóa phương thức truyền thông, bảo đảm công tác phổ biến, giáo dục pháp luật được triển khai liên tục, thông suốt và hiệu quả.

Một nội dung quan trọng khác là phản ánh những chuyển biến, dấu ấn nổi bật trong công tác xây dựng và tổ chức thi hành pháp luật năm 2026. Trong đó, hoạt động lập pháp của Quốc hội khóa XVI được xác định là điểm nhấn với tinh thần chủ động, khẩn trương, kịp thời giải quyết những vấn đề cấp thiết của đất nước.

Cụ thể, Quốc hội đã thông qua 9 luật tại Kỳ họp thứ Nhất; 15 luật và 6 nghị quyết tại Kỳ họp không thường lệ thứ Nhất; đồng thời dự kiến xem xét, thông qua 39 luật cùng 4 nghị quyết quy phạm pháp luật tại Kỳ họp thứ Hai. Những kết quả này cùng với nỗ lực tổng rà soát hệ thống văn bản quy phạm pháp luật, đẩy mạnh thi hành pháp luật, chuyển đổi số và đổi mới công tác phổ biến, giáo dục pháp luật sẽ được tập trung phản ánh tại Lễ hưởng ứng.

Đẩy mạnh chuyển đổi số, đổi mới phương thức hưởng ứng Ngày Pháp luật

Điểm nhấn đáng chú ý trong công tác hưởng ứng Ngày Pháp luật Việt Nam năm 2026 là việc đẩy mạnh chuyển đổi số toàn diện trong công tác xây dựng và tổ chức thi hành pháp luật. Công nghệ số, trí tuệ nhân tạo (AI) và dữ liệu lớn đang được thúc đẩy ứng dụng nhằm đổi mới, tối ưu hóa quy trình lập pháp, rà soát và hệ thống hóa văn bản quy phạm pháp luật.

Đặc biệt, việc khai thác hiệu quả các nền tảng số trọng điểm như Cổng Pháp luật quốc gia góp phần tăng cường tính dân chủ, công khai, minh bạch và tương tác với người dân, doanh nghiệp trong quá trình xây dựng pháp luật. Trong tổ chức thi hành pháp luật, chuyển đổi số tiếp tục là giải pháp quan trọng để nhân rộng các mô hình phổ biến, giáo dục pháp luật trực tuyến, đánh giá năng lực tiếp cận pháp luật, từng bước xóa bỏ rào cản về không gian và thời gian.

Cùng với đổi mới về nội dung, chương trình Lễ hưởng ứng Ngày Pháp luật Việt Nam năm 2026 có những điểm nhấn trong hoạt động biểu dương, vinh danh “Gương sáng pháp luật”, gắn với trao tặng Bằng khen của Thủ tướng Chính phủ cho các tập thể, cá nhân tiêu biểu có thành tích xuất sắc trong công tác xây dựng và thi hành pháp luật.

Lễ hưởng ứng cũng tổ chức tổng kết và trao giải Cuộc thi trực tuyến trên Cổng Pháp luật quốc gia “Tìm hiểu Hiến pháp và pháp luật”. Đây là cuộc thi lần đầu tiên được tổ chức trên nền tảng này với quy mô toàn quốc, thu hút 845.348 người tham gia, với 2.584.819 lượt dự thi.

Để chuẩn bị cho sự kiện, Bộ Tư pháp đã chủ động tham mưu Hội đồng phối hợp phổ biến, giáo dục pháp luật Trung ương ban hành Kế hoạch tổ chức Lễ hưởng ứng Ngày Pháp luật Việt Nam năm 2026; xây dựng bộ nhận diện truyền thông và các khẩu hiệu tuyên truyền để các bộ, ngành, địa phương, cơ quan, đơn vị thống nhất khai thác, sử dụng.

Bộ Tư pháp đồng thời xây dựng và đưa vào hoạt động chuyên mục “Hưởng ứng Ngày Pháp luật Việt Nam năm 2026” trên Cổng Pháp luật quốc gia, Cổng Thông tin điện tử Bộ Tư pháp và Báo Pháp luật Việt Nam; phối hợp với các cơ quan thông tấn, báo chí đẩy mạnh thông tin, truyền thông trước, trong và sau sự kiện.

Lễ hưởng ứng Ngày Pháp luật Việt Nam năm 2026 được tổ chức vào 9h ngày 8/11/2026 tại Hội trường Bộ Tư pháp theo hình thức trực tiếp, kết hợp livestream trên các nền tảng số của Bộ Tư pháp, với sự tham dự của đại diện lãnh đạo Chính phủ, các ban, bộ, ngành, cơ quan Trung ương và địa phương.

Đưa tinh thần thượng tôn pháp luật trở thành chuẩn mực trong đời sống

Theo định hướng của Bộ Tư pháp, trong kỷ nguyên phát triển mới, Ngày Pháp luật Việt Nam không chỉ là sự kiện kỷ niệm mang tính phong trào mà cần trở thành động lực thực chất, lan tỏa tinh thần thượng tôn pháp luật vào đời sống xã hội.

Trọng tâm trong thời gian tới là gắn các hoạt động hưởng ứng với nhiệm vụ chính trị của từng bộ, ngành, địa phương; cụ thể hóa việc tôn vinh Hiến pháp, pháp luật bằng những hành động thiết thực nhằm tháo gỡ điểm nghẽn thể chế, đẩy mạnh cải cách hành chính, đơn giản hóa thủ tục và cải thiện môi trường đầu tư, kinh doanh.

Cùng với đó, cần đổi mới tư duy xây dựng và thi hành pháp luật theo hướng pháp luật không chỉ là công cụ quản lý nhà nước mà còn phải mở đường cho cái mới, kiến tạo phát triển, khuyến khích đổi mới sáng tạo, bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của người dân, doanh nghiệp. Công tác truyền thông chính sách, phổ biến pháp luật cần đi trước một bước, góp phần tạo sự đồng thuận trong xã hội ngay từ khâu hoạch định chính sách.

Đặc biệt, việc tổ chức hưởng ứng Ngày Pháp luật cần hướng mạnh về cơ sở, bám sát nhu cầu tìm hiểu pháp luật và những vấn đề phát sinh trong đời sống của người dân, doanh nghiệp. Các diễn đàn đối thoại, tư vấn pháp luật, trợ giúp pháp lý và hòa giải ở cơ sở cần được tăng cường để trực tiếp lắng nghe, đồng hành, giải đáp và tháo gỡ kịp thời những khó khăn, vướng mắc pháp lý.

Thông qua các hoạt động hưởng ứng Ngày Pháp luật Việt Nam năm 2026, Bộ Tư pháp mong muốn tiếp tục nhận được sự phối hợp của các bộ, ngành, cơ quan, tổ chức ở Trung ương và địa phương, đặc biệt là các cơ quan báo chí, truyền thông trong việc phản ánh những mô hình hay, cách làm sáng tạo, kết quả nổi bật trong công tác xây dựng và tổ chức thi hành pháp luật.

Nguồn: Tạp chí dân chủ và pháp luật
https://danchuphapluat.vn/bo-tu-phap-lan-toa-tinh-than-thuong-ton-hien-phap-va-phap-luat-trong-ky-nguyen-moi-10656.html